hemelkalender 2018

JULI 2018

De eerste twee weken van juli zijn de beste tijd van het jaar om lichtende nachtwolken te zien.
Als ze aanwezig zijn, worden ze rond middernacht laag boven de noordelijke horizon zichtbaar en kunnen dan gedurende de nacht helderder en beter zichtbaar worden.

Op 15 en 16 juli staat de flinterdunne maansikkel vlak naast de planeet Venus aan de avondhemel.
Deze samenstand is vanaf ongeveer half elf tot half twaalf mooi te zien in de schemering boven de westelijke horizon.

De hele zomer lang is de planeet Mars goed te zien als een felrode ster laag boven de zuidelijke horizon.

Tegen het eind van de maand wordt het ’s nachts weer helemaal donker en dan zie je ook weer zwakkere sterren aan de hemel.
De Melkweg wordt nu ook heel goed zichtbaar.

Op vrijdag 27 juli is het volle maan en de maan staat dan boven de rode planeet Mars in het sterrenbeeld Steenbok.

Het is een heel bijzondere avond want de maan doorkruist dan de schaduw van de aarde en daardoor vindt er een totale maansverduistering plaats.

Als de maan op Terschelling om tien uur ’s avonds (22 uur) opkomt, is hij reeds volledig verduisterd maar de avondschemering is dan nog te fel om de verduisterde maan te kunnen zien.
Een uurtje later kan je de bloedrode en zwak verlichte maan wel zien, laag boven de horizon in het zuidoosten.

Het is de langste maansverduistering van deze eeuw en pas vanaf kwart over elf ’s avonds (23:15 uur) krijgt de maan weer stukje bij beetje zijn natuurlijke kleur en helderheid terug.

AUGUSTUS 2018

De Melkweg is in augustus bijzonder goed te zien en vanaf een donkere plek met ogen die aan het donker zijn gewend, is het een indrukwekkend schouwspel.
Met een kleine verrekijker kan je zelfs op ontdekkingstocht in de Melkweg gaan naar stergroeperingen en nevels.

Op zaterdag 4 augustus staat de maan in het laatste kwartier en de komende twee weken heb je daarom geen last van storend maanlicht bij het sterrenkijken.

De vallende sterrenregen Perseïden is dit jaar dan ook bijzonder goed te zien want op 11 augustus is het nieuwe maan en het maximum van de Perseïden meteorenregen is van 11 tot 13 augustus.
Op een heldere nacht kan je dan makkelijk enkele tientallen vallende sterren per uur waarnemen.

Wie later in de nacht nog wakker is, kan de planeet Venus aan de oostelijke ochtendhemel zien opkomen.
Hij is zichtbaar als een bijzonder heldere ster en is deze maand een opvallende verschijning.

Op zondag 26 augustus is het volle maan en de maan staat dan in het sterrenbeeld Waterman.

SEPTEMBER 2018

Op maandag 3 september staat de maan in het laatste kwartier en is dan voor de helft verlicht.
In de dagen daarna komt de maan steeds later op en de komende twee weken zijn daarom heel goed geschikt om van de Melkweg te genieten.

Het lieflijke sterrengroepje Pleïaden (Zevengesternte) wordt rond middernacht al weer zichtbaar en ook de wintersterrenbeelden zoals Orion en de heldere ster Sirius kan je in de nanacht aan de oostelijke hemel weer bewonderen.

Op 23 september begint de herfst. Het is de herfstequinox en dat betekent dat overal op aarde dag en nacht even lang duren.
Op de evenaar staat de zon vandaag rond het middaguur recht boven je hoofd.

Op 25 september is het volle maan. De maan staat dan in het sterrenbeeld Waterman en deze maan wordt de oogstmaan genoemd (harvest moon) omdat hij de boeren ’s avonds in het veld bijlicht bij het binnenhalen van hun oogst.

OKTOBER 2018

Op dinsdag 2 oktober staat de maan in het laatste kwartier en de twee weken daarna is er daarom weinig of geen last van maanlicht bij het sterrenkijken.
De Melkweg is in oktober vanaf het begin van de avond heel goed zichtbaar en strekt zich dan uit van de zuidelijke horizon tot recht over je hoofd.

Rond 21 en 22 oktober zijn er weer vallende sterren te zien: De meteorenregen van de Orioniden is dan actief.
Het sterrenbeeld Orion komt echter pas rond middernacht boven de horizon te staan en de nanacht is daarom het meest geschikt om vallende sterren te gaan tellen.

Op woensdag 24 oktober is het volle maan en de maan staat dan in het sterrenbeeld Vissen.

Op zondag 28 oktober begint de wintertijd en daarom wordt om drie uur ’s nachts de klok een uur teruggezet.
Het wordt nu ’s ochtends weer een uur eerder licht.

NOVEMBER 2018

November is de maand waarin je vuurbollen langs de hemel kunt zien schieten. Deze vuurbollen zijn vallende sterren (meteoren) die tot de vallende-sterrenregen van de Tauriden behoren.

Je ziet er hooguit een stuk of vijf per uur maar ze zijn meestal zeer helder en geel-rood van kleur.
Ze lijken uit het sterrenbeeld Stier (Taurus) tevoorschijn te komen en daarom worden deze vallende sterren Tauriden genoemd.

Het hoogtepunt van de Tauriden is op 5 en 6 november als de aarde de baan van een oude komeet passeert maar in de weken ervoor en erna kan je er elk uur ook wel één of twee langs de hemel zien schieten.

Op 7 november is het nieuwe maan en dan heb je geen last van maanlicht bij het sterrenkijken.

En op 23 november is het volle maan, de maan staat dan in het sterrenbeeld Stier.

DECEMBER 2018

Op vrijdag 7 december is het nieuwe maan en daarom zijn de eerste twee weken van december uitermate geschikt om een korte sterrenvakantie te boeken.

Op 13 en 14 zijn er weer heel veel vallende sterren (meteoren) te zien want de vallende-sterrenregen van de Geminiden is dan actief.
Ze lijken allemaal uit het sterrenbeeld Tweeling (Gemini) te komen en daarom worden het de Geminiden genoemd.
De Geminiden worden door kenners wel de mooiste vallende-sterrenregen van het jaar genoemd omdat deze vallende sterren meestal helder zijn en in groepjes van twee of drie vlak na elkaar langs de hemel schieten.

Op zaterdag 15 december staat de maan in het eerste kwartier.
De maan is dan voor de helft verlicht en gaat rond middernacht onder.

Op 21 december begint om half twaalf ’s avonds de astronomische winter.
De zon bereikt op die dag het laagste punt aan de hemel en komt op Terschelling niet hoger dan dertien graden boven de zuidelijke horizon te staan.

Op 22 december is de maan vol en staat dan in het sterrenbeeld Stier.

Tussen kerst en nieuwjaar wordt op Terschelling in het dorpje Oosterend traditioneel de lichtjesoptocht voor kinderen gehouden.

De precieze datum en tijdstip van de lichtjesoptocht is lang tevoren al bekend bij de VVV Terschelling.